De school is een monument

Dit citaat komt uit een artikel in het Bouwkundig Weekblad van 1925. Het Citycollege St. Franciscus heette toen de R.K. Hoogere Burgerschool. De school werd in 1922-1924 gebouwd naar een ontwerp van de architect P.G. Buskens en zijn assistent H. Suttterland. Het Citycollege was een van de vele scholen die gerealiseerd werden tijdens de scholenhausse aan het begin van de jaren '20. In een tijdperk van grote bezuinigingen (toen ook al) heeft de school in haar afmetingen nog iets van het royale, dat nadien niet meer toelaatbaar werd geacht.

Het gebouw
De bouwstijl refereert aan de architectuur van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright (1869-1959). Deze, in aanleg expressionistische, architect was een meester in het combineren van horizontale volumes, ver vooruitstekende daken en in elkaar uitkomende kamers en terrassen. Het ontwerp van het Citygebouw bestaat in hoofdzaak uit de groepering van zeven horizontale gelede rechthoekige volumes van ongelijke hoogte en breedte. De uitspringende en terugliggende blokken vormen samen een harmonisch geheel. Als contrast en, zo je wilt, als hoogtepunt komt hieruit een verticaliteit van een torenachtige opbouw. Deze toren is eigenlijk het afvoerkanaal van rookgassen van de centrale verwarming. Dat is een nuchter gegeven, maar visueel is het een meesterlijk staaltje van een architectonisch en tegelijkertijd een decoratief element.

Nog een citaat uit het ‘Bouwkundig Weekblad 1925’.
‘Om de transen van dezen raken toren zweven als het ware de geheimnissen van het wezen der versiering in de moderne architectuur en trilt de lucht van het nieuwe geluid, dat in zachte golvingen naar omlaag glijdt.’ Kunnen we ons hierbij vandaag de dag nog wat voorstellen?

Details
Het gebouw is opgetrokken in een platte lichtrode Limburgse steensoort. De dorpels, lateien, banden en lijsten zijn gemaakt van tufsteen afkomstig uit Ettringen. De kleur hiervan harmonieert met de in beton uitgevoerde constructiedelen. Opmerkelijk zijn de samengestelde vensters. De kozijnen steken naar voren, net als de natuurstenen lateien. De ramen bestaan uit 3 delen, een onder-, midden- en bovengedeelte, waarvan de laatste naar binnen hellend en door golvend geprofileerde schotten gedeeld zijn. In het interieur leveren deze ramen met hun extra brede vensterbanken een mooi ruimtelijk effect op. De hoofdingang (niet voor leerlingen) bevindt zich achter een trapbordes. Daarboven is een inpandig balkon (nu in gebruik door de bijenclub). De ingangspartij wordt, geheel in stijl van Wright, gemarkeerd door 2 gemetselde vierkante zuilen waarop 2 enorme bronzen schalen rusten. Het hekwerk van de zijstukken bestaat uit een gietijzeren rolmotief. Het muurtje rechts van de ingang wordt hopelijk binnenkort weer in ere hersteld. Op de hoek Beukelsdijk – Velsenluststraat heeft vroeger een beeld van het Heilig Hart gestaan. Het verhaal gaat dat de Duitsers het in de oorlog als schietobject hebben gebruikt. Wat nu nog resteert is de sokkel. Ook hier worden plannen gemaakt om een replica van het vroegere beeld te laten maken. Wist u dat aan de uiterste linkerkant van het gebouw vroeger een garage was (nu Centrale Administratie)? Dat is nog te zien, voor de deur is nog steeds een oprit c.q. vrije parkeerplaats. Het Citycollege St. Franciscus is een opmerkelijk gebouw en is beslist de moeite waar om er wat langer voor stil te staan.

Geschreven door Ger Matthijs in 1993


Wist je dat er een maquette van ons schoolgebouw is gemaakt in Miniworld Rotterdam?